ผ่าร่างแผน PDP ฉบับใหม่ เร่งเครื่อง Net Zero รับเทรนด์ AI และพลังงานสะอาด

สำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน (สนพ.) กำลังจัดทำร่างแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้า (PDP) ฉบับใหม่ ถือเป็นมาตรการสำคัญเพื่อปรับระบบพลังงานไทยให้สอดรับกับการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจและเทคโนโลยีระดับโลก โดยเฉพาะการเติบโตของ AI และ Data Center ที่กำลังเปลี่ยนภูมิทัศน์ด้านพลังงานอย่างรวดเร็ว

ขยายกรอบเวลาสู่ Net Zero 2050

ร่างแผน PDP 2026 มีการเปลี่ยนแปลงสำคัญจากแผนเดิม:

ขยายระยะเวลาวางแผน จาก 20 ปี เป็น 25 ปี (ค.ศ. 2026-2050) เพื่อสอดคล้องกับเป้าหมาย Net Zero
เลื่อนเป้าหมาย Net Zero จากปี 2065 เป็นปี 2050 (เร็วขึ้น 15 ปี)
สัดส่วนพลังงานสะอาด คาดว่าจะเพิ่มขึ้นเป็นอย่างน้อย 51% และอาจสูงถึง 60% ภายในปี 2580

AI และ Data Center: ตัวขับเคลื่อนความต้องการไฟฟ้ายุคใหม่

การเติบโตของ AI และ Data Center เป็นปัจจัยสำคัญที่ผลักดันความต้องการไฟฟ้าเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ:

บีโอไอ รายงานว่ามีโครงการ Data Center และ Cloud Service ยื่นขออนุมัติมูลค่ารวมกว่า แสนล้านบาท
อนุมัติแล้ว ประมาณ 20 โครงการ ต้องการไฟฟ้ารวม 1 กิกะวัตต์
โครงการเพิ่มเติม อีก 30 โครงการ รวมกำลังไฟฟ้าทั้งสิ้น 4 กิกะวัตต์

Direct PPA: จุดเริ่มต้นเปิดเสรีไฟฟ้า

กระทรวงพลังงานผลักดันโครงการสัญญาซื้อขายไฟฟ้าโดยตรง (Direct PPA) นำร่อง 2,000 เมกะวัตต์ เพื่อให้ผู้ประกอบการ Data Center ซื้อไฟฟ้าสีเขียวจากผู้ผลิตได้โดยตรง คาดเปิดให้บริการในเดือนมกราคม 2569 ถือเป็นจุดเริ่มต้นของการเปิดเสรีไฟฟ้าในประเทศไทย

ลดสัดส่วนถ่านหินอย่างเด็ดขาด

แผนใหม่มีนโยบายชัดเจนในการลดการพึ่งพาเชื้อเพลิงฟอสซิล:

หยุดสร้างโรงไฟฟ้าถ่านหินแห่งใหม่ อย่างเด็ดขาด
ปี 2566 การใช้ถ่านหินและลิกไนต์ลดลง 15% โดยการใช้ลิกไนต์ลดลงถึง 87.1% จากการหมดอายุประทานบัตรเหมือง
ภายในปี 2580 จะปลดกำลังผลิตไฟฟ้าเดิมออกจากระบบรวม 18,884 เมกะวัตต์ รวมถึงโรงไฟฟ้าฟอสซิลที่หมดอายุ

เทคโนโลยีพลังงานทางเลือกใหม่

แผน PDP ฉบับใหม่ได้บรรจุเทคโนโลยีพลังงานสะอาดรุ่นใหม่ 3 ประเภท:

1. SMR (Small Modular Reactor) — นิวเคลียร์ขนาดเล็ก

โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ขนาดเล็กที่มีความปลอดภัยสูง
บรรจุกำลังผลิตมากกว่า 600 เมกะวัตต์ (อาจเพิ่มเติมได้)
กฟผ. จะเป็นผู้นำร่องโครงการ
ไม่มีการปล่อยคาร์บอนในการผลิตไฟฟ้า

2. Hydrogen Blending — ผสมไฮโดรเจนกับก๊าซธรรมชาติ

ผสมไฮโดรเจนกับก๊าซธรรมชาติในสัดส่วน 5%
เริ่มต้นตั้งแต่ปี 2573
ลดการใช้เชื้อเพลิงฟอสซิลในโรงไฟฟ้าหลัก

3. CCS (Carbon Capture and Storage) — ดักจับและกักเก็บคาร์บอน

ปตท. สผ. นำร่องในแหล่งก๊าซอาทิตย์
โครงการ Eastern Thailand CCS Hub ในพื้นที่ EEC
คาดกักเก็บคาร์บอนมากกว่า 10 ล้านตันต่อปี
สิงคโปร์แสดงความสนใจเป็นลูกค้าสำหรับโครงการนี้

การลงทุนมหาศาลกว่า 1 ล้านล้านบาท

การเปลี่ยนผ่านพลังงานครั้งนี้คาดว่าจะดึงดูดเม็ดเงินลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานไฟฟ้ามากกว่า 1 ล้านล้านบาท

มาตรการภาษีสนับสนุน (อนุมัติโดย ครม. 25 พ.ย. 2568)

โซลาร์รูฟท็อปสำหรับบ้านอยู่อาศัย:

รายละเอียด	ตัวเลข
ลดหย่อนภาษีค่าติดตั้ง	สูงสุด 200,000 บาท
เป้าหมายผู้ใช้สิทธิ	90,000 ครัวเรือน
ลดการใช้ไฟฟ้า	585 ล้านหน่วย/ปี
เม็ดเงินหมุนเวียน	20,000 ล้านบาท

เครื่องจักรประสิทธิภาพพลังงานสูง:

รายละเอียด	ตัวเลข
ลดหย่อนภาษี	50% ของค่าลงทุน
ลดการใช้ไฟฟ้า	30,000 ล้านหน่วย/ปี
ลดค่าพลังงาน	110,000 ล้านบาท/ปี
ลดก๊าซเรือนกระจก	15 ล้านตัน/ปี
สร้างการลงทุน	220,000 ล้านบาท
ระยะเวลา	ถึง 31 ธ.ค. 2571

Quick Big Win Roadmap

รัฐบาลกำหนด 3 มาตรการ และ 10 โครงการยุทธศาสตร์ ขับเคลื่อนการเปลี่ยนผ่านพลังงาน:

โซลาร์ภาคประชาชน — ส่งเสริมการติดตั้งโซลาร์รูฟท็อปในครัวเรือน
พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานพลังงานสำหรับภาคอุตสาหกรรม — รองรับ Data Center และอุตสาหกรรมสีเขียว
สร้างความมั่นคงพลังงานระยะยาว — รองรับเป้าหมาย Net Zero 2050

สิ่งที่ต้องจับตามอง

มกราคม 2569: คาดว่าแผน PDP ฉบับใหม่จะแล้วเสร็จ พร้อมเปิดให้บริการ Direct PPA
พลังงานสะอาด 51-60%: จะเปลี่ยนภูมิทัศน์อุตสาหกรรมไฟฟ้าไทยอย่างสิ้นเชิง
SMR นิวเคลียร์: เทคโนโลยีใหม่ที่อาจเปลี่ยนเกมพลังงานสะอาดในไทย
CCS Hub: โอกาสทางธุรกิจใหม่ในระดับภูมิภาค

แผน PDP ฉบับใหม่นี้ถือเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของภาคพลังงานไทย ที่มุ่งเน้นการเปลี่ยนผ่านอย่าง "โปร่งใสและเป็นธรรม" เพื่อยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศในเวทีโลก

แหล่งข้อมูล: กรุงเทพธุรกิจ